Met de interactieve tentoonstelling ‘Gruwelijk Lekker’ geeft het Arnhemse Openluchtmuseum een kijkje in de geschiedenis van eten. In film & geluid, en door proeven en doen worden alle zintuigen geprikkeld. 

De tentoonstelling rondom het jaarthema is opgebouwd aan de hand van tien smaken die samenhangen met de 10 tijdvakken uit de Canon van Nederland. Zo hangt het tijdvak WO1 en WO2 samen met surrogaten, want bij schaarste, hoge prijzen of dubieuze kwaliteit van voeding, eten we vervangers; oftewel surrogaten. Zo at de bevolking in de Tweede Wereldoorlog tulpenbollen in plaats van de zeer schaarse aardappels. Margarine verving slechte boter, cichorei koffie en niet gangbaar vlees werd kat of hond. Arnhemmer Henk Mos (88) is te zien op een film waarin hij tulpenbollen eet, net zoals hij deed in de Tweede Wereldoorlog. Uiteraard smaakt het hem nu anders dan toen, want eten is ook emotie, sentiment en roept herinneringen op.  

Prikkelend

Gepresenteerd in echte keukenblokken met laatjes en al begint de brede culinaire/historische reis in de binnenruimte onder de hoofdingang. Het museum prikkelt, daagt uit, vertelt, verhaalt en verbaasd met historische feiten, eetgewoonten door de jaren heen, smaakverschillen, huidige trends en te verwachten ontwikkelingen. Eten komt terug in uiteenlopende kunstvormen en wetenschappen leert de tentoonstelling: onder andere in taal; ‘De hond in de pot vinden’ betekent dat je ergens aankomt waar het eten net op is; in religie: in het Oude Testament wordt herhaaldelijk gewaarschuwd tegen het eten van bloed of vlees waar nog bloed in zit. In techniek: rottingsprocessen cq fermentatie worden al eeuwen gebruikt en zijn ook nu nog gangbaar in zuivelfabrieken. 

Knoflookvreters

Het antropologische aspect van eten krijgt ook aandacht. Eetgewoonten verschillen per land en zelfs per streek en zijn per tijdsperiode zeer uiteenlopend. Neem knoflook: anno nu een makkelijk verkrijgbaar en veel gebruikt ingrediënt, in de jaren 50 onbekend en onbemind. Alle nieuwe Nederlanders – Chinees, Moluks, Spaans, Turks, Marokkaans, Italiaans of andere afkomst – werden jarenlang stigmatiserend ‘knoflookvreters’ genoemd, omdat er in die landen veelvoudig gebruik werd gemaakt van dat ingrediënt in maaltijden. De bezoeker wordt uitgedaagd te ruiken aan verse bolletjes knoflook. Gruwelijk of lekker: het is aan de persoon want smaken verschillen. 

Suiker

Zoals het Openluchtmuseum betaamd, zijn er veel geschiedkundige feiten over eten te zien, te horen en te lezen. Vrolijke, bekende, onbekende en soms minder flattante feiten komen voorbij. Hutspot bijvoorbeeld is anno nu een gerecht met aardappel, wortel en ui. Tijdens het Leids Ontzet in de Tachtigjarige oorlog zag het gerecht er heel anders uit: het was kalfs- of schapenvlees met kruiden, pastinaak, pruimen en iets zuurs, zoals azijn of limoensap. Nog 100 jaar eerder werd hutspot gemaakt met ingrediënten als steur, wijn, venkel, kruiden en een klont boter. Het geeft aan dat gerechten door de jaren heen veranderen van samenstelling. Minder vrolijke feiten zijn er ook en geven stof tot nadenken.  Menigeen krijgt het schaamrood op de kaken bij het zien van de confronterende film over de productie van suiker waarbij slaven werden ingezet. Witte suiker voor de Europeaan met een diepzwarte Afrikaanse rand.

Knoflookstroopwafel

Gruwelijk Lekker is meer dan alleen een boeiende tentoonstelling. Persvoorlichter Maaike van Dam: “Op onze website vind je alle 10 smaken van Gruwelijk Lekker. Elke smaak wordt gedurende het hele jaar aangevuld met lekkere recepten en video’s. Als je op de smaken klikt, kun je ontdekken waar je ze in het museumpark kunt tegenkomen. In het museumpark zelf kun je zowel de tentoonstelling bekijken als de themaroute lopen. De tien smaken komen terug in de gebouwen op ons terrein. Als voorbeeld: in het Chinese restaurant in het museumpark kun je de knoflookstroopwafel proeven en leren hoe ver de Nederlandse en Chinese smaak bij elkaar vandaan ligt. Durf je het proeven niet aan? Dan kun je ook de film ‘Wij zijn meer dan babi pangang’ over de zoektocht naar de culturele identiteit van Chinese Nederlanders in ons huidige samenleving bekijken.”  

www.openluchtmuseum.nl

Beeld: © Jan Adelaar

© vakblad Vers-inspiratie - een uitgave van b2b Communications BV - (026) 370 00 27 - Publicatiedatum: 24 June 2019

Copyright 2019 vers-inspiratie.nl | All Rights Reserved | vers-inspiratie.nl

Vers-inspiratie is een project van b2b Communications. Powered by Wallbrink Crossmedia Groep

Advertentietarieven | Privacystatement | Email saskia@b2bcommunications.nl