Elk begin kent een einde. Zo weet je als ondernemer dat je eens stopt met jouw bedrijf. Dat wil zeggen: of jij stopt als ondernemer of je bedrijf houdt op te bestaan. Voor de een komt dit moment vroeg, voor de ander laat of geheel onverwacht. Eén van de belangrijkste stappen in de carrière van een ondernemer is dan ook de overdracht of beëindiging van het bedrijf. Om dit proces tot een succes te maken, dien je tijdig te starten met de voorbereidingen van de verkoop of de beëindiging van jouw bedrijf.

Bij een bedrijfsoverdracht komt veel kijken en dat wordt nog wel eens onderschat. Op tijd beginnen met dit proces is erg belangrijk.

Het is een complex proces, dat onderverdeeld kan worden in verschillende fasen:

  • Oriëntatiefase
  • Voorbereidingsfase
  • Overdrachtsfase
  • Afronding

De vier belangrijkste aspecten, waarmee je rekening moet houden tijdens dit proces, zijn:

  • Fiscale aspecten
  • Financieel / economische aspecten
  • Juridische aspecten
  • Emotionele aspecten

Deze aspecten staan niet los van elkaar, maar zijn sterk met elkaar verbonden. Wel vereist ieder aspect specialistische kennis.

Oriëntatie

Het onderkennen van het feit dat er een moment komt dat ook aan jouw carrière als versondernemer een einde komt en jij jouw onderneming moet overdragen of beëindigen is een belangrijke eerste stap.
Denk vervolgens na over het moment van stoppen en wat dat vervolgens betekent. De leeftijd, de gezondheid, de financiële situatie, maar ook familie- en gezinsomstandigheden zijn vaak bepalend voor het moment waarop de overdracht of beëindiging van het bedrijf kan of moet plaatsvinden. Daarbij zijn vaak meerdere scenario’s mogelijk, zoals directe overname, geleidelijke overname of staking van het bedrijf.

Voorbereiding

Het is verstandig om een stappenplan te maken, waarin acties zijn vastgelegd en in de tijd zijn uitgezet. Het aanstellen van adviseurs kan het beste in deze fase plaatsvinden. Zorg er in deze fase ook voor dat er een vertrouwenspersoon is die, in geval van nood, lopende zaken kan waarnemen, zowel op het bedrijfsmatige als op het financiële vlak. Dat hoeft niet per definitie de partner te zijn, maar ook de bedrijfsleider, de chef-slager en/of de accountant komen hiervoor in aanmerking. Vertrouwen en betrouwbaarheid vormen hierbij de sleutelwoorden.

Fiscale aspecten

In geval van bedrijfsoverdracht en bedrijfsbeëindiging staak jij jouw bedrijfsactiviteiten, waarbij een fiscale afrekening moet plaatsvinden. Deze fiscale afrekening betreft:

  • het zakelijk eigendom van het pand (opbrengst minus boekwaarde)
  • de inventaris (opbrengst minus boekwaarde)
  • de goodwill (in geval van bedrijfsopvolging)
  • de eventueel opgebouwde Fiscale (Oudedag) Reserves (FOR)

Specialistische kennis en advies zijn noodzakelijk om optimaal te kunnen profiteren van eventuele stakingsfaciliteiten (vaak afhankelijk van het gekozen scenario). Een fiscalist biedt hier uitkomst.
Let op: niet elk boekhoudkundig bureau heeft de beschikking over fiscalisten!

Financieel / economische aspecten

De uitkomst van de fiscale afrekening vormt de basis voor een financieel plan, dat in jouw opdracht door een accountant kan worden opgesteld. Dit plan omvat een overzicht van de inkomsten en uitgaven als gevolg van de bedrijfsstaking, aangevuld met toekomstige inkomsten en uitgaven, met als doel een goed inzicht te verkrijgen in jouw financiële situatie na bedrijfsbeëindiging. Het financiële plan is een belangrijke richtingwijzer voor de (financiële) mogelijkheden na bedrijfsbeëindiging en is daardoor één van belangrijkste bepalende factoren voor het moment van stoppen.
Let op: omdat het voor een deel schattingen betreft, als het gaat om de hoogte van de inkomsten en uitgaven, verdient het de voorkeur om uit te gaan van meerdere scenario’s (slechtste, meest waarschijnlijke, beste)!

Juridische aspecten

Tijdens jouw loopbaan als ondernemer ben je verplichtingen en / of overeenkomsten aangegaan. Mogelijk is er sprake van een huurovereenkomst, één of meerdere arbeidsovereenkomsten en/of andere contracten. Stel – in overleg met jouw accountant – een lijst op van alle zakelijke overeenkomsten en/of contracten, die je bent aangegaan. Noteer per overeenkomst en/of contract de ontbindende voorwaarden dan wel de opzegtermijn. Aangegane overeenkomsten en verplichtingen zijn vaak eveneens bepalende factoren voor het moment van stoppen.
Als het gaat om de beëindiging van de huurovereenkomst en/of arbeidscontracten maakt het een groot verschil of het bedrijf wordt overgenomen of daadwerkelijk eindigt.
In geval van bedrijfsovername kan het huurcontract – met toestemming van de verhuurder - worden overgenomen door de opvolger. In dat geval is sprake van een zogeheten ‘indeplaatsstelling’. De verkopende partij hoeft in dat geval geen rekening te houden met de huurtermijn of de einddatum, zoals die in het huurcontract is vastgelegd, omdat het huurcontract immers overgaat op de opvolger. Soms is er sprake van ‘inde-plaatsstelling’ zonder instemming van de verhuurder. Daarvoor is een zogenaamde machtiging van de kantonrechter nodig.
In geval van bedrijfsovername moeten arbeidscontracten één op één worden overgenomen door de opvolger. Anders gezegd neemt de opvolger alle medewerkers in dienst. Het is wel zo dat als hier bedrijfseconomische gronden voor zijn, zowel de verkopende partij als de opvolger voor één of meerdere medewerkers ontslag kan aanvragen. Een dienstverband met een werknemer kan echter niet worden beëindigd vanwege deze overname.
De dienstverbanden van de werknemers moeten natuurlijk altijd worden beëindigd als er geen opvolger in beeld is en het bedrijf daadwerkelijk wordt beëindigd.

Emotionele aspecten

Belangrijk is ook de eigen wensen te onderkennen. Wordt een zo hoog mogelijke opbrengst van het bedrijf nagestreefd of wordt de voortzetting van het levenswerk belangrijker gevonden? De antwoorden op deze vragen zijn medebepalend voor het gewenste profiel van de eventuele opvolger. Een vertrekkende ondernemer laat zijn levenswerk achter en dat kan flink pijn doen, maar het betekent ook een nieuw begin. Neem de tijd en denk na over de invulling van deze nieuwe start vóór het bedrijf wordt beëindigd.

Overdracht

Soms is een opvolger al langere tijd in beeld, bijvoorbeeld een zoon of dochter, een familielid, een werknemer. Zo niet, dan moet een zoektocht naar potentiele overnamekandidaten worden opgestart. Een opvolger uit eigen kring heeft tijd nodig om te groeien. Een koper van buiten vinden, duurt soms enkele jaren. Goede reden dus om tijdig te starten met stoppen. De zoektocht naar een potentiële opvolger begint met het opstellen van een profielschets, die naast de persoonlijke wensen vaak wordt bepaald door de aard en omvang van het bedrijf.

Financieel / economische aspecten

Veel versondernemers stellen zich de vraag of het huidige bedrijf te verkopen is als versspeciaalzaak. Om deze vraag goed te kunnen beantwoorden, is het raadzaam een businessplan op te laten stellen. Dat is niet alleen in jouw belang, maar ook in het belang van jouw opvolger. Een businessplan brengt het omzetpotentieel in beeld op basis waarvan een exploitatie begroting wordt samengesteld. Niet alleen het omzetpotentieel kan afwijken – in positieve of negatieve zin – van de huidige omzet, ook het kostenplaatje ziet er na overname wezenlijk anders uit. De exploitatiebegroting laat zien in hoeverre te plegen investeringen (lees: overnamekosten) haalbaar zijn voor een eventuele opvolger. Als blijkt dat de toekomstige exploitatie van de slagerij niet in verhouding staat tot bijvoorbeeld de waarde van het pand, kan een bedrijvenmakelaar worden ingeschakeld. Die kijkt hoe het pand op een andere manier kan worden verkocht of verhuurd.

Juridische aspecten

Met een letter of intent (intentieverklaring) kunnen partijen schriftelijk aangeven dat ze de intentie hebben om in onderhandeling te gaan over een eventuele overname. Bij besluiten van die omvang kan het traject, dat ingegaan wordt, soms een lange periode beslaan en worden er cijfers uitgewisseld die zeer vertrouwelijk zijn. Potentiële opvolgers willen vooraf meestal eerst een boekenonderzoek (due diligence onderzoek) uitvoeren en vragen dan naar zaken die echt het hart van een bedrijf omvatten.
Met een letter of intent wordt voor partijen duidelijk dat ze serieus in elkaar zijn geïnteresseerd, maar kan tegelijkertijd de discretie van het verkoopproces worden gewaarborgd. Op die manier weet je vooraf, voordat je vertrouwelijke gegevens van je bedrijf weggeeft, wat je kunt verwachten van de andere partij.
Overeenstemming wordt vervolgens vast-gelegd in een koop/verkoopovereenkomst.

Afronding

In deze fase vindt doorgaans de interne (medewerkers) en externe communicatie (klanten en relaties) plaats over de opvolging dan wel beëindiging.

Conclusie

Bedrijfsovername of bedrijfsbeëindiging is een complex proces, dat specialistische kennis vereist en doorgaans maatwerk betreft. Uitgangspunt vormt altijd de wensen en behoeften van de versondernemer. Onderschat daarbij de emotie niet en bedenk dat het tijd kost, dus:
Begin tijdig, met een minimum van drie jaar en ga voor een coulante bedrijfsbeëindiging of overname!

 

ROL VAN DE KNS

De Koninklijke Slagers Organisatie (KNS) is vaak het eerste aanspreekpunt voor de slager-ondernemer als het gaat om bedrijfsbeëindiging. De KNS kan dan ook op de eerste plaats gezien worden als aanjager van het proces. Op de tweede plaats heeft de KNS de specialistische kennis in huis (financieel/ bedrijfseconomisch, juridisch, communi­catief), maar weet ook de weg te vinden naar de instanties die in jouw geval nodig zijn om jouw zaak af te ronden.

©De Slager 2015 - een uitgave van de Koninklijke Nederlandse Slagers (KNS) - (070) 390 63 65 - Publicatiedatum: 31 January 2016

Copyright 2021 vers-inspiratie.nl | All Rights Reserved | vers-inspiratie.nl

Vers-inspiratie is een project van b2b Communications. Powered by Wallbrink Crossmedia Groep

Advertentietarieven | Privacystatement | Email saskia@b2bcommunications.nl