Iedere ondernemer krijgt er een keer mee te maken: met het beëindigen of verkopen van je bedrijf. Het is een complex proces waarbij met name vier aspecten van belang zijn: fiscale, financiële/economische, juridische en emotionele aspecten. We lichten ze kort toe. 

Het gehele traject van bedrijfsbeëindiging of verkoop van een bedrijf kent verschillende fasen. Het begint met het bewustwordingsproces, gevolgd door de voorbereiding op de te nemen stappen. Ook de fase van afronding en de invulling van je nieuwe rol verdient aandacht. De fiscale, financiële/economische, juridische en emotionele aspecten die in iedere fase een rol spelen, hangen nauw met elkaar samen. Bedenk goed dat ieder bedrijf, dus ook ieder proces, anders is. Er bestaat geen algemene handleiding! Zorg ervoor dat er altijd een vertrouwenspersoon is die - in geval van nood - lopende zaken kan waarnemen, zowel bedrijfsmatig als financieel. Vertrouwen en betrouwbaarheid vormen hierbij de sleutelwoorden.

Fiscale consequenties

Is de bedrijfsbeëindiging eenmaal gerealiseerd, dan volgt de fiscale afrekening over het zakelijk eigendom van het pand (opbrengst minus boekwaarde), de inventaris (opbrengst minus boekwaarde), goodwill, in geval van bedrijfsopvolging in plaats van en de eventueel opgebouwde Fiscale Oudedag Reserves (FOR). De opbrengst van het pand kan zowel een taxatie (minnelijke schikking) betreffen als de daadwerkelijke opbrengst. De totale winst (opbrengsten + reguliere bedrijfswinst in het vigerende boekjaar) wordt progressief belast. Weliswaar na aftrek van geldende stakingsfaciliteiten. Om te bepalen welke stakingsfaciliteiten van toepassing zijn en deze optimaal te benutten, is in de regel specialistisch advies noodzakelijk. Een fiscalist biedt in deze uitkomst. Let wel: niet elk boekhoudkundig kantoor heeft de beschikking over fiscalisten!

Financiële/ economische consequenties

De uitkomst van de fiscale afrekening vormt de basis voor een financieel plan, dat in jouw opdracht door de accountant kan worden opgesteld. Dit plan omvat de inkomsten en uitgaven als gevolg van de bedrijfsstaking, aangevuld met toekomstige inkomsten en uitgaven, met als doel een goed inzicht te verkrijgen in de financiële situatie na bedrijfsbeëindiging. Het is van groot belang om een financieel plan op te laten stellen voor je besluit tot bedrijfsbeëindiging. Dit betekent wel, als het gaat om de inkomsten (voor een deel), dat in zo’n plan wordt uitgegaan van schattingen en aannames (opbrengst pand, inventaris, etc.). Ook de uitgaven of de verplichtingen betreffen deels schattingen. Hou rekening met zakelijke kosten die nog doorlopen na bedrijfsbeëindiging. Zo is de accountant vaak nog zeker een jaar bezig met de afwikkeling van de administratie.

Om de hoogte van het toekomstige inkomen te bepalen moet er een inventarisatie van aanvullende inkomstenbronnen tot 67 jaar en pensioenvoorzieningen plaats vinden. Extra aandacht verdienen de verwachte privé-uitgaven na bedrijfsbeëindiging. Aangeraden wordt hiervan een reële begroting op te stellen.

‘Het financieel plan is een bepalende factor voor het moment van stoppen’

Het financieel plan is dus een belangrijke richtingwijzer als het gaat om de (financiële) mogelijkheden na bedrijfsbeëindiging. Het is één van belangrijkste bepalende factoren voor het moment van stoppen. Omdat het voor een deel schattingen betreft, verdient het de voorkeur om uit te gaan van meerdere scenario’s: slechtste, meest waarschijnlijke, en de beste!

Juridische consequenties

Tijdens jouw loopbaan als ondernemer ben je verplichtingen of overeenkomsten aangegaan. Mogelijk is er sprake van een huurovereenkomst, één of meerdere arbeidsovereenkomsten of andere contracten. De gevolgen van het beëindigen van deze overeenkomsten hangen in een aantal gevallen nauw samen met het feit of het bedrijf daadwerkelijk eindigt of wordt voortgezet.

Bij een bedrijfsovername kan het huurcontract – met toestemming van de verhuurder - worden overgenomen door de opvolger. Dan is er sprake van een zogeheten ‘indeplaatsstelling’, en je hoeft geen rekening te houden met de huurtermijn of de einddatum zoals die in het huurcontract is vastgelegd. Wanneer de verhuurder niet bereid is om in te stemmen met jouw verzoek tot een indeplaatsstelling, kan een vordering hiertoe aan de kantonrechter worden voorgelegd. Vindt de rechter inderdaad een indeplaatsstelling terecht, dan kan jij worden gemachtigd de indeplaatsstelling te realiseren.

Arbeidscontracten gaan bij een bedrijfsovername één op één over naar de opvolger. Dit is op grond van de wet, ongeacht wat jullie mogelijk onderling anders hebben afgesproken. Wel kan je los van de overname en uitdrukkelijk niet met als reden een overname, op bedrijfseconomische gronden voor één of meerdere medewerkers ontslag aanvragen. Die bedrijfseconomische omstandigheden moeten dan natuurlijk wel aanwezig zijn; denk aan slechte financiële resultaten of een reorganisatie. Jijzelf kan dit voor de overname, de koper kan dit na de overname doen. Voor elke aanvraag moet wel goed gekeken worden welke omstandigheid als grond wordt aangegeven; dat kan voor elk geval verschillend zijn. Als er geen opvolger in beeld is, moeten de dienstverbanden worden beëindigd wegens sluiting/staking van het bedrijf.

Ook overige overeenkomsten moeten - ruim voor het tijdstip van beëindigen -
onder de loep genomen worden. Denk aan contracten die voor een langere termijn zijn aangegaan, en aan lidmaatschappen, abonnementen, verzekeringen, et cetera. Het mag duidelijk zijn dat aangegane overeenkomsten en verplichtingen bepalende factoren zijn voor het moment van stoppen.

Emotionele consequenties

‘Geld alleen maakt niet gelukkig’; een uitspraak die ook van toepassing is bij een bedrijfsbeëindiging. Wat zijn de eigen wensen? Wordt een zo hoog mogelijke opbrengst van het bedrijf nagestreefd, of de voortzetting van het levenswerk belangrijker gevonden? 
‘Partir, c’est mourir un peu’ ofwel ‘vertrekken is als een beetje sterven’. Een vertrekkende ondernemer laat zijn levenswerk achter en dat kan flink pijn doen. Neem de tijd om dit verlies te verwerken. Maar het betekent ook een nieuw begin. Het is raadzaam na te denken over de invulling van de nieuwe start alvorens je het bedrijf beëindigt. Onderdeel daarvan is te bepalen hoe je afscheid wil nemen van jouw zakelijke relaties en klanten. 

Een opvolger

Het vinden van een opvolger kan op via het plaatsen van een (anonieme) advertentie in één of meerdere vakbladen. Ook kun je contact zoeken met laatstejaars, of onlangs afgestudeerde studenten SVO. Een derde mogelijkheid is om zakelijke relaties (vertegenwoordigers) op de hoogte te stellen van de voorgenomen bedrijfsovername. Deze weg blijkt veelal effectief, maar houdt ook grotere risico’s in. Is bij de klantenkring eenmaal bekend dat je als versondernemer gaat stoppen, dan kan dat een negatief effect op de omzet hebben.

Kortom; een bedrijfsovername of bedrijfsbeëindiging is een complex proces. Onderschat de emotie niet en bedenk dat het tijd kost. Begin tijdig, met een minimum van drie jaar. 

©De Slager 2016 - een uitgave van de Koninklijke Nederlandse Slagers (KNS) - (070) 390 63 65 - Publicatiedatum: 6 December 2016

Copyright 2019 vers-inspiratie.nl | All Rights Reserved | vers-inspiratie.nl

Vers-inspiratie is een project van b2b Communications. Powered by Wallbrink Crossmedia Groep

Advertentietarieven | Privacystatement | Email saskia@b2bcommunications.nl