2016 wordt een hoopgevend én uitdagend jaar voor de detailhandel. Mede geholpen door hogere lonen en een lagere werkloosheid, gaat de consument meer uitgeven. De verkoopvolumes van onder andere de kledingwinkels en supermarkten laten groei zien. De verkoopvolumes van de detailhandel als geheel stijgen naar verwachting met 2,25%. Door de grote concurrentie blijft er echter druk op de winstmarges bestaan. De forse groei in online verkopen zwengelt die competitie verder aan. Bovendien verkopen winkeliers in hun ijver om onderscheidend vermogen te bieden, meer branchevreemde producten dan voorheen. Diverse subbranches binnen de detailhandel beconcurreren zodoende elkaar. Bouwmarkten hebben de bodem bereikt. Voor de spelers wordt een internationale fusie een aantrekkelijke business case.

 

Economisch klimaat beter

De herstelbeweging die de detailhandel in 2014 inzette, kreeg in 2015 vervolg. De sector komt echter van ver. Verkoopvolumes liggen nog altijd 10,5% lager dan acht jaar terug. Door het uitbreken van de crisis hield de consument vaker de hand op de knip. De consumentenbestedingen liggen nu 2,7% onder het niveau van voor de crisis. De afname van koopkracht (van 2010 tot en met 2013) en de crisis op de woningmarkt droegen daar natuurlijk
aan bij. Bovendien veranderde het consumentengedrag. Een deel van het geld dat consumenten in de winkelstraat uitgaven, wordt nu op internet besteed. In de afgelopen acht jaar zijn de online bestedingen ruimschoots verdrievoudigd. Een aantal winkeliers heeft online de boot gemist. In combinatie met de economische omstandigheden heeft dit een grote impact op de detailhandel: sinds de crisis uitbrak gingen 5.200 bedrijven in de sector failliet. De economische vooruitzichten zijn echter hoopgevend. Wij verwachten een bbp-groei van 2,3% in 2016 en 2,2% in 2017. De bestedingen door consumenten nemen toe, mede geholpen door hogere lonen en een lagere werkloosheid. De detailhandel profiteert van deze betere economische omstandigheden en groeit met 2,25% in verkoopvolume (zie Figuur 2).

Onderliggende uitdagingen

De conjunctuur zit de komende jaren dus mee. Maar er is sprake van grote concurrentie binnen diverse subsectoren van de detailhandel. Die competitie is verergerd door een groeiend aanbod van goederen en diensten via internet. Die online groei is er nog niet uit. De internetinkomsten binnen de detailhandel laten naar verwachting ook in 2016 een dubbelcijferig groeipercentage zien. Voor winkeliers is het dan ook de uitdaging om een goede online positionering neer te zetten, waar de consument ook via mobiele devices mee uit de voeten kan. Inmiddels gaat ongeveer 17% van de bestedingen door consumenten via internet (Thuiswinkel Marktmonitor, GfK).
Wij geloven vooral in de combinatie van offline en online (‘multichanneling’), mits die kanalen binnen een formule goed op elkaar aansluiten. Een consument oriënteert zich immers online of offline op aankopen; en andersom.

In 2015 groeide de omzet van ‘multichannelers’ met 23,6% op jaarbasis en die van de pure online spelers met 16,6%. Naar verwachting groeien de multichannelers ook in 2016 harder dan de pure online spelers. Daarbij speelt mee dat een consument, naast de behoefte om online te winkelen, ook een behoefte heeft aan expertise en persoonlijke benadering in de fysieke winkel. Wie daar een goede mix in kan vinden, is als winkelier spekkoper.
Ook online is niet alles goud wat blinkt. Voor veel winkeliers is het een zeer ingewikkelde opgave om met internet winst te maken. Op de middellange termijn zal dat een aantal online spelers fataal worden. Een webwinkel die uitsluitend stuurt op volume en marktaandeel, moet de omslag maken naar een duurzaam bedrijfsmodel.
De forse concurrentie leidt ook in de fysieke winkel tot druk op de winstmarges. De economische groei biedt hoop, maar door de forse concurrentie zal er ook in 2016 sprake zijn van druk op die winstgevendheid. Dit zal een belangrijk thema zijn binnen de detailhandel. Vanaf 2010 tot en met 2014 daalden de winstmarges in de detailhandel al van 5,5% naar 3,5% tot 4%, waarbij vooral in non-food een stevige teruggang te zien was (CBS, Detailhandel.info). Retailers die te laat hebben ingespeeld op het veranderende consumentengedrag of door de financiële omstandigheden niet de mogelijkheid hebben om hierin te schakelen, hebben het nog wel even lastig.


Ontwikkeling per sector

Vooral het non-food-segment, het grootste deel van de detailhandel, is geraakt door de crisis. De verkoopvolumes en omzetten in het non-food-segment zijn ingestort. De volumes van non-food-winkels liggen nu 17% lager in vergelijking met acht jaar terug. De laatste jaren is echter wel sprake van een herstelbeweging en die zal in 2016 en 2017 doorzetten, nu huishoudens meer uitgeven.

Binnen de categorie food retail liggen de verkoopvolumes al om en nabij het precrisisniveau. De omzet ligt dankzij de inflatie in de tussenliggende periode al 15% boven het niveau van acht jaar terug. Die omzetstijging komt op het conto van de supermarkten; speciaalzaken in voeding hebben het juist heel zwaar. In de rest van de publicatie zullen we de ontwikkelingen per branche doorlopen.

Voedingsspeciaalzaken: opnieuw een zwaar jaar

De volumes van speciaalzaken in voeding dalen in 2016 voor het tiende jaar op rij. Wij verwachten een min van 0,8%. De volumes liepen sinds het uitbreken van de crisis al met zo’n 29% terug in dit segment. Deze speciaalzaken kampen onder meer met concurrentie van supermarkten, die nu ook inzetten op versproducten. Het aantal bakkers, slagers, slijterijen en groenteboeren is flink gedaald. Alleen al in 2013 en 2014 verdwenen meer dan 600 verkooppunten binnen deze ambachten (FSIN, GfK).
Bijvoorbeeld slijterijen hebben het lastig. Slijterijen die aan de grensstreek zitten, zagen door verhogingen van accijns circa 75% van hun afzet richting Duitsland verdwijnen (FSIN, Slijtersunie). Voor 2016 verwachten wij een nieuwe volumedaling voor de slijterijen.

In de toekomst liggen er wel kansen voor speciaalzaken. Zij profileren zich steeds vaker online, al dan niet samen met andere ondernemers. Ook is er behoefte onder de consumenten aan ‘local heroes’, die persoonlijke benadering bieden en een hoge klantkennis bieden. Speciaalzaken kunnen dit bieden. De vergrijzing biedt kansen, omdat speciaalzaken bij oudere generaties populair zijn (FSIN).
FSIN).


Conclusie

De volumes in de detailhandel zullen in 2016 verder herstellen, en naar verwachting met 2,25% groeien. Dit wordt geholpen door de aantrekkende economie en daarbinnen de groeiende particuliere consumptie. Non-food retail laat over de gehele linie groei zien.
Speciaalzaken in voeding zien hun volumes dalen, terwijl supermarkten wel groeien.
Onderliggend zijn er echter grote uitdagingen, zoals de toenemende concurrentie in diverse subsectoren. De groei van online retail zwengelt die concurrentie aan. Winkelverkopers doen daarnaast hun best om in de fysieke winkel onderscheidend te zijn, wat er toe leidt dat er meer branchevreemde producten worden verkocht. Dat scherpt de concurrentie alleen maar verder aan.
Er zal dan ondanks een toenemende vraag naar producten ook druk op de winstmarges bestaan.
Dat laatste geldt bijvoorbeeld voor de kledingsector, voor winkels in consumentenelektronica, voor drogisterijen, voor bouwmarkten en voor online spelers in diverse segmenten.
Ook online blijkt het namelijk zeer moeilijk om een duurzaam winstgevend model op te zetten, hoewel online positionering van groot belang is.
De voortzetting van het economisch herstel komt dan ook als geroepen. Dit biedt een mooie gelegenheid voor winkeliers om te evalueren of huidige verdienmodellen duurzaam winstgevend
zijn. In fysieke winkels is het bieden van toegevoegde waarde van cruciaal belang.

 

Bron: ABN-AMRO - 22 januari 2016

 

Download het complete rapport

- Publicatiedatum: 26 January 2016

Copyright 2021 vers-inspiratie.nl | All Rights Reserved | vers-inspiratie.nl

Vers-inspiratie is een project van b2b Communications. Powered by Wallbrink Crossmedia Groep

Advertentietarieven | Privacystatement | Email saskia@b2bcommunications.nl