De Stichting Vergeten Groenten heeft tot doel de rijkdom aan historische, bijzondere en zeldzame groenten onder de aandacht van een breed publiek te brengen. Daartoe beheert de stichting tuinen waarin ruim 850 soorten vergeten, bijzondere en zeldzame groenten, fruit en (eetbare) bloemen groeien, bloeien en verkocht worden. Een heel bekende tuin is  de 'Historische Groentehof', een fraaie tuin in het Limburgse Beesel  Hier delen ze graag informatie over onze eetcultuur vroeger en nu. De tuin is gericht op basis van toegankelijkheid, kennisverspreiding en stimulering van het gebruik van vergeten groenten. Leerzaam, lekker & leuk! 

Het is daer open hof,
Hy pluck die wil,
’t is er al ten besten,
dan blijfter voor den warmoesier,
noch meer als hy en de sijn,
vertieren konnen.

Gelukkig komen steeds meer vergeten groenten terug op tafel. Met name de chefs van bekende (sterren)keukens zijn er volop mee bezig. Wil je meer van deze groenten weten klik dan op de volgende groente-link van 'Vers-inspiratie'.

Enkele vergeten groenten

Klik op een foto voor de vergroting 

Aardpeer

De aardpeer heeft qua hoogte en bloemvorming wel wat weg van de zonnebloem. Het is een plantensoort uit het geslacht Helianthus die als vaste plant wordt gekweekt. Andere namen voor deze knol zijn onder andere: topinamboer, knolzonnebloem of jeruzalemartisjok. De knol heeft geen schil en kan rauw, bijvoorbeeld als salade, gegeten worden. De smaak van de knol is lichtelijk zoet, notig en heeft iets van een artisjok. De witte of roze knollen verkleuren aan de lucht snel naar bruin. Gekookt lijkt hij op melig kokende aardappels, maar smaakt minder intensief. De knollen drogen snel uit  snel uit en zijn daardoor in de koelkast maar een paar dagen houdbaar. De aardperen bevatten fosfor, calcium, kalium, magnesium en ruim ijzer. 

• De knol wordt geoogst in het late najaar tot in de winter.

Herfstraap

De herfstraap behoort tot de familie van de kruisbloemen. Hij wordt rond half juli gezaaide en groeit tamelijk snel. Eind oktober begein november is de raap geschikt om te oogsten. Vroeger gebeurde dat tussen de stoppels van ge gemaaide korenvelden vandaar de oude naam 'stoppelraap'. De knol is niet veel groter dan 6 - 8 cm in doorsnede en is rond.De kleur is paars-rood met een witte onderkant. Dat is ook de kleur van het vruchtvlees. De vrucht heeft een zachtzure smaak die wel wat weg heeft van de rammenas. De raap bestaat voor het overgrote deel uit water en bevat weinig calorieën. Wel ziten er veel mineralen in. Onder andere: fosfor, natrium, ijzer kalium en calcium. Eveneens aanwezig zij n de vitaminus B en C en provitamine A.

• De verkrijgbaarheid is gering. Wel is het zaad soms nog verkrijbaar bij gespecialiseerde zaadtelers. 

Foto: Coconut Cucumber

koolraap

De herkomst van de koolraap, die behoort  tot de kruisbloemfamilkie, is niet duidelijk. Hij werd vroeger niet erg op prijs gesteld vanwege de herinneringen die de knol meebracht aan de Tweede Wereldoorlog en de hongerwinter. De knol is ongeveer 12 cm groot en kan tot wel 1,5 kilo zwaar worden. De kleur is geel-groen. Het vructvles is licht geel en wordt na het koken kanlgeel. De kkolraap bevat ruim eiwit, calcium, vet en druivesuiker. Provitamine A is verantwoordelijk voor de gele kleur. Verder vind je in de knol de vitaminen B1, B2 en C. Door de knol te kone wordt  de wat gronderige smaak lekker zoet en aromatisch. 

• Koolraab is een snel groeiende groente die rond juli wordt gezaaid. De oogst is circa 3 maanden later in het najaar.

pastinaak

De pastinaak, ook wel pinksternakel of witte peen genoemd, was vroeger heel geliefd maar werd in latere jaren verdrongen door de wortel, aardappele en de knolselderij. het bis familie  van de schermbloemen en komt voor inheel Europa en Azië. De plant kan wel tot 30 cm lang worden en heeft een diameter  van 5- 8 cm. Het gewicht bedraagt 250-300 gram. De voedingswaarde is hoog De aanweige voedingsstoffen zijn± eiwitten, fosfor, calcium, kalium en magnesium. De sterk aromatische smaak wordt veroorzaakt door een ruime aanwezigheid van etherische olie. De wortels zijn licht verteerbaar. Pastinaak is heel smakelijk. Heerlijk in stamppot zoals hutspot of als smaakmaker door aardappelpuree. De kooktijd is iets korter dan voor gewone wortel. Bewaar de pastinaak niet te lang. Drie dagen in de groente la is maximaal anders wordt de wortel slap. 

• Sinds kort wordt de groente weer in ons land wordt verbouwd. De plant wordt in het voorjaar gezaaid en geoogst na circa 200 dagen na de erste winterse koude.  De smaak is dan volledig ontwikkeld. 

peterseliewortel

Weer een variant van de schermbloemenfamilie. De wortel is oorspronkelijk afkomstig uit  gebieden rond ten zuid-oosten van de Middellandse Zee. De wortel heeft een wat gebroken witte kleur  en smaakt licht wrang en doet denken aan peterselie. De smaak en de geur zijn sterk afhankelijk van het gebied waar  de wortel wordt geteeld. De peterseliewortel heeft een hoog gehalte aan eiwitten, ijzer en calcium. Verder zijn aanwezig± foliumzuur, provitamine A en de vitaminen C, B1, B2 en E. De peterseliewortel is Ideaal voor in soepen en ragouts. De stengel is als gewone peterselie te gebruiken. De witte wortel ligt qua smaak een beetje tussen pastinaak en knolselderij in.

• De teelt is voornamelijk imidden en noord-oost Europa. De oogst is ongeveer in oktober. De wortel wordt niet al te ruim aangeboden.

snijbiet

Een bietensoort die niet om zijn knol geteeld wordt maar om het blad, is de warmoes of snijbiet. De plant behoort tot de ganzenvoetfamilie en is een bladgewas. Het is een broertje van suikerbiet, rode biet en voederbiet, maar wordt in tegenstelling tot de andere geteeld voor blad en stengel. De stengels zijn in vele kleuren verkrijgbaar zoals rood, wit, geel en groen en smaken sterk naar spinazie. Vanwege de kleuren zijn ze leuk om te serveren.  De dikke stengels liever niet opeten, maar het blad van de stengels af rissen. Net als spinazie mag het niet worden opgewarmd.

• Bieten doen het goed in ons klimaat, en worden dan ook veel geteeld in moestuinen. Ze hebben een zoete smaak door het hoge gehalte aan suikers. Bieten zijn er vanaf ongeveer eind mei tot en met oktober. De groente wordt weinig gekweekt is gemakkelijk te telen en groeit snel en is bovendien heel lekker. Toch wordt de groente nog maar weinig aangeboden in de winkel. Waarschijnlijk omwille van de snelle vergankelijkheid.

winterpostelein

Winterpostelein heeft schotelvormige bladeren. Je kunt de groente rauw eten als salade of je gebruikt het als smaakmaker door een salade of rauw door een stamppot in plaats van rauwe andijvie. Het is een bron van vitamine C, calcium, ijzer en magnesium.

winterrammenas

Bij ons staat de naam ook wel bekend onder de Duitse naam ´Rettich´. De rammenas is vermoedelijk afkomstig uit het Middellandse Zeegebied. De winterammenas heeft een zwarte schil met wit vruchtvlees. De lengte varieert van 10tot 20 cm en de ronde soorten hebben het formaat van een rode biet. De smaak is mild. De winterrammenas is een van de meest gezonde groenten

• De knollen worden aan het einde van de zomer gezaaid  en groeien ongeveer 100 - 120 dagen. De zwarte winterrammenas is slecht verkrijgbaar en vrijwel geheel verdrongen door de witte rettich die vrijwel het hele jaar wordt aangeboden. 

Foto: All my chefs

winterwortel

De wortel (Daucus carota) is lid van de schermbloemenfamilie. Ze stamt af van de wilde peen.De kleur is meestal wit. Gekweekte penen zijn er in verschillende kelueren varierend van oranje en rood tot geel. De wortel is uitermate gezond en staat bekend als leverancier van bètacaroteen waardoor je beter kunt gaan zien. De stof zorgt tevens voor een bruinere huid en reinigt het bloed. De wortels zijn licht verteerbaar en smaken door het grote aandeel suikers licht zoet. 

• Wortels vind je over de hele wereld. In Nederland is het een van de meest gegeten groenten. 

Knolselderij

Knolselderij is de wortelknol van de selderijplant. De knollen, die voor een deel onder de grond groeien, hebben een zeer onregelmatig oppervlak en zijn met en zonder blad te koop. De knol heeft een geel-bruine kleur. Het vruchtvlees heeft een kruidige maar milde smaak en is licht van kleur. 

•  De knolselderij met zijn kruidige en toch milde smaak is heeel lekker in een soep, geroosterd en in een hutspot.

 

Rode biet

Bieten zijn donkerrode knollen met groen blad met rode nerf. Ze worden ook wel kroten genoemd. Er zijn zomer- en winterbieten. In de winterperiode van oktober tot april komen winterbieten in de handel: dat zijn grote, ronde bieten zonder loof. In de zomermaanden van ongeveer mei tot september zijn Hollandse zomerbieten of bosbieten verkrijgbaar. Deze zijn veel kleiner dan de winterbieten en komen in bosjes gebonden met het groene loof eraan in de handel. Het loof kun je gebruiken om te wokken.

•  De rode biet die wij kennen, heeft men al ergens in de 16e eeuw ontdekt als een voedzame en lekkere groente. De rode kleur die bieten hebben komt door de natuurlijke kleurstof betanine die erin zit.

 

Schorseneren

De schorseneer, andere bijnamen zijn:  winterasperge, winterstaaf en armeluisasperge, was voor de Tweede Wereldoorlog een vrij algemeen bekende wintergroente. Na die tijd raakte de plant in vergetelheid. Waarschijnlijk vanwege de bewerkelijkheid. De wortels scheiden bij het schillen namelijk een kleverig sap af waaraan de groente zijn naam 'keukenmeidenverdiet' of 'huisvrouwenleed' te danken heeft. Door het sap ontstaan namelijk verkleuringen aan de handen en de wortel zelf.

•  De schorseneer is heel gezond en heeft een mooie zachte smaak die wel wat weg heeft vam asperges.

Japanse andoorn

Japanse andoornknollen, ook wel crosnes genoemd, komen oorspronkelijk uit het Midden-Oosten. De knol kwam uiteindelijk in Frankrijk terecht waar de lekkernij hogelijk wordt gewaardeerd. Daar is  ook de naam 'crosne' ontstaan. Die is te danken aan het eerste dorp waar de knollen werden geteeld. De knolletjes hebben de vorm van een michelinmannetje en groeien ondergronds. De kleur is wit en de vorm spiraalvormig. Ze worden ongeveer 7- 8 cm groot en 2 cm dik.

• De knolletjes zijn rauw erg lekker om uit de hand te eten, maar ze lenen zich ook uitstekend om te blancheren en vervolgens te koken, stoven of roerbakken. 

De foto is ter beschikking gesteld door  Nice to Meat

Zwarte bladkool of palmkool

Andere namen waaronder zwarte bladkool bekend is zijn: palmkool, vanwege de vergelijking met de groei van een palmboom en cavolo nero (Italiaans). Deze kool wordt nog het meeste gegeten in Toscane (Italië) en is in Nederland moeilijk te krijgen. Alleen de Historische Groente Hof en sommige boerenmarkten en bioboeren hebben het in, in de winterperiode, in het assortiment.  Het is familie van de boerenkool en werd heel vroeger ook in ons land verbouwd. De kool heeft sierlijke zwart-groene bladeren tot 60 - 80 cm lange bladeren die  8- 10 cm breed zijn. en is een typische wintergroente. Het blad heeft meer smaak dan de boerenkool en is vooral minder koolachtig. Het heeft meer weg van spinazie. Alleen het blad is weer knapperiger en steviger dan de boerenkool.Zwarte baldkool is heel geschikt om kort te koken en te roerbakken. 

 

 

- Publicatiedatum: 19 February 2016

Copyright 2020 vers-inspiratie.nl | All Rights Reserved | vers-inspiratie.nl

Vers-inspiratie is een project van b2b Communications. Powered by Wallbrink Crossmedia Groep

Advertentietarieven | Privacystatement | Email saskia@b2bcommunications.nl